CECH RZEMIOSŁA I PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W TUCHOLI

Tuchola – miasto położone w południowej części Pomorza Gdańskiego, na skraju zachodniej części Borów Tucholskich i północno-wschodniej części Krajny, w pasie Pojezierza Południowopomorskiego, stolica „Borów Tucholskich”. Tuchola leży nad rzekami: Brda, Hozjanna i Kicza oraz jeziorami: Głęboczek, Mielonek i Zamkowe. Prawa miejskie otrzymała prawdopodobnie już w XIII wieku, jednak potwierdzony dokument pochodzi z 1346 roku.

Tuchola na początku swojej historii była prawdopodobnie osadą rzemieślniczo-targową. Położenie na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych wiodących z południa na północ i z zachodu na wschód stwarzało doskonałe warunki do gospodarczego rozwoju. W centrum osady znajdował się targ wokół którego osiedlali się kupcy i rzemieślnicy. Na tucholskich targach wymieniano produkty rolne i rzemieślnicze.
Według danych z 1570 roku w Tucholi działało 68 rzemieślników. Najliczniejsze było rzemiosło skórzane – 14 szewców, 3 kuśnierzy, 2 siodlarzy i 4 kaletników. W następnych latach rzemiosło traciło na znaczeniu. W 1632 roku odnotowano spadek o 48 zakładów w stosunku do roku 1570, a rymarze należeli do cechu w Gdańsku.
Powstała nowa dziedzina rzemiosła – rzemiosło leśne w Puszczy Tucholskiej, które zajmowało się wypalaniem smoły, węgli, potażu i popiołu. Stolarstwo przez pewnien czas też zaliczano do tego grupy. Dopiero zapotrzebowanie dworu na tę dziedzinę życia gospodarczego.

Pod koniec XVI wieku podstawowym działem produkcji rzemieślniczej w mieście stało się rzemiosło spożywcze, a przede wszystkim piwowarstwo. W 1632 roku piwo ważyło 35 piwowarów, których organizacja cechowa powstała już w 1547 roku – uzyskując przywilej na monopol produkcji na terenie miasta. Licznie reprezentowane było rzemiosło tekstylne – krawcy i sukiennicy, których w roku 1632 było 6. Stolarzy w tym samym roku było 7, odnotowano też 1 kołodzieja, 2 wiadrowników, kowala, 2 ślusarzy, 5 zdunów i miecznika.

Rozwój gospodarczy został zahamowany po „potopie szwedzkim”. Głównym źródłem utrzymania ludności stało się rolnictwo. Podpupadłe rzemiosło liczyło kilku krawców i szewców.

W XVIII wiku w mieście osiedliło się wiele rodzin niemieckich. Byli to przeważnie rzemieślnicy, głównie tkacze, stelmachowie, płóciennicy i cajgownicy. Pomimo pruskiej okupacji miasto powoli rozwijało się. Funkcjonowały odrodzone cechy rzemieślnicze browarników, piekarzy, kowali i tkaczy. Był to najświetniejszy okres w dziejach tucholskiego sukiennictwa. Produkowano na rynek lokalny i eksportowano na rynek Polski centralnej.

Koniec XIX wieku to wzrastające bezrobocie, emigracja zarobkowa i polityka germanicyjna. Tucholscy działacze starali się umożliwić bezrobotnym pracę na miejscu. Powstała w 1896 roku szkoła koszykarska, przygotowująca do pracy rękodzielniczej. W roku 1906 pracowało już 500 koszykarzy.

W 1921 roku spis ludności wykazal zarejestrowanych 506 zakładów rzemieślniczych zatrudniających 71 osób, w tym 83 czeladników i 133 uczniów.

Najwięcej zakładów znajdowało się w miejscowościach:

  • Tuchola – 118,
  • Bysław – 52,
  • Śliwice 43,
  • Koślinka – 28,
  • Cekcyn – 25,
  • Gostycyn – 22,
  • Drożdzenica 12,
  • Raciąż – 11,
  • Klonowo – 10.

Rzemieślnicy organizowali się w swoich cechach branżowych. W powiecie istniały cechy: krawiecki, stolarski, kowalski, szewski, kołodziejski, rzeźnicki, piekarski, murarski i młynarski. Wszystkie miały swoją siedzibę w Tucholi i liczyły od 20 do 60 członków.

W Tucholi działało Towarzystwo Samodzielnych Rzemieślników, które brało czynny udział w życiu społeczno-kulturalnym oraz zrzeszenie Rzemieślników Chrześcijan. 7 listopada 1921 roku powołano Dokształcającą Szkołę Zawodową, która kształciła nowe kadry rzemieślnicze.

Lata 1918-1939 to okres rozwoju zakładów rzemieślniczych a ich majstrowie zaczęli wychowywać nowe pokolenie rzemieślników. Wybuch II wojny światowej przeszkodził w dalszym rozwoju, wielu rzemieślników poległo lub zostało zamordowanych, a ich majątek przepadł. Siła i niezwyciężony duch pozwoliła na przetrwanie tego okrutnego okresu. Krótko po zakończeniu działań wojennych rzemieślnicy przystąpili do odbudowy swoich zakładów i miasta. Dzięki ich pracy mieszkańcy mieli dostęp do artykułów spożywczych i przemysłowych.

W 1954 roku powstał w Tucholi Cech Rzemiosł Różnych. Cech ten składał się z wielu cechów branżowych. Siedzibą organizacji był budynek przy ul. Krótkiej, którego inicjatorem budowy był ówczesny Starszy – Piotr Domaracki – mistrz kowalski. Kontynuatorem budowy był kolejny Starszy – Antoni Giłka.
Historia rzemiosła opracowana na podstawie materiałów Marii Ollick.

  • poradnictwo i bieżąca informacja dotycząca przepisów podatkowych, spraw prawnych i ekonomicznym,
  • pomoc w załatwianiu formalności związanych z rozliczeniami,
  • prowadzenie działań mających na celu pozyskanie młodocianych do nauki zawodu w firmach należących do Cechu,
  • pomoc w przygotowaniu dokumentacji dotyczącej zatrudnienia i przebiegu szkolenia młodocianych,
  • pomoc w uzyskiwaniu zwrotu refundacji z wynagrodzenia i składki ubezpieczeniowej uczniów młodocianych,
  • organizacja kursów pedagogicznych dla mistrzów szkolących,
  • współdziałanie w organizowaniu kursów bhp,
  • pomoc w kompletowaniu dokumentów niezbędnych do uzyskania emerytur i rent,
  • prowadzenia działań mających na celu podtrzymanie tradycji rzemieślniczych i integracji lokalnego środowiska rzemieślniczego,
  • współdziałanie z lokalnymi władzami i organizacjami,
  • współpraca z innymi organizacjami cechowymi.

cech-tuchola-gal4

Prezes Cechu

ANDRZEJ GALIŃSKI

Członkowie Zarządu

STARSZY CECHU – ANDRZEJ GALIŃSKI
I PODSTARSZY – ROMAN MISCHKE
II PODSTARSZY – KAZIMIERZ BIELIŃSKI
SEKRETARZ – ANDRZEJ CYBULSKI
SKARBNIK – ELŻBIETA OLLER
CZŁONKOWIE ZARZĄDU – ANDRZEJ WEGNER, JANUSZ MUZIOŁ, ANDRZEJ KENSIK
CZŁONKOWIE REZERWOWI – HENRYK KULAS, BEATA DUDZIK

Komisja Rewizyjna

PRZEWODNICZĄCY – ANTONI MATUSZEWSKI
Z-CA PRZEWODNICZĄCEGO – EDWARD HERMAN
SKARBNIK – ANDRZEJ POCIOT
SEKRETARZ – ROMUALD ROZKWITALSKI
CZŁONEK – JÓZEF KANARSKI
CZŁONKOWIE REZERWOWI – HENRYK OSZUŚCIK, PIOTR LATZKE

Sąd Cechowy

PRZEWODNICZĄCY – ELIASZ ADAMCZEWSKI
CZŁONKOWIE – BOŻENA GAUDEN, ANDRZEJ MARLIN, MAREK BOLIŃSKI, KRZYSZTOF CYKOF,
CZŁONEK REZERWOWY – WOJCIECH KWASIGROCH

Biuro Cechu

DYREKTOR BIURA – TERESA CZAMAJŁO
SPECJ. DS. KWALIFIKOWSKI ZAWODOWYCH I DYREKTOR OŚRODKA SZKOLENIA ZAWODOWEGO – HALINA HERMAN
KSIĘGOWA – SABINA MEWS
BIURO RACHUNKOWE – DANIELA KOŁATKA, KATARZYNA PESTKA

cech-tuchola-gal3

W BUDOWIE

Rzemieślnicy rekomendowani przez Cech

"MAAD" PHUP PRODUCENT MASZYN BLACHARSKICH MARIA WIŚNIEWSKA - TUCHOLA
FIRMA SPECJALIZUJĄCA SIĘ W PRODUKCJI MASZYN BLACHARSKICH. W OFERCIE: ZAGINARKI, ZWIJARKI, NOŻYCE KRĄŻKOWE, ZAWIJARKI, ŻŁOBIARKI I ZAGNIATARKI. WSZYSTKIE PODZESPOŁY I ELEMENTY ROBOCZE WYKONYWANE NA WŁASNYCH MASZYNACH - NOWOCZESNY PARK MASZYNOWY - TOKARKI CNC, FREZARKI CNC, WYPALARKI CNC. PROFRESJONALNA LAKIERNIA. MODERNIZACJA MASZYN I OPRACOWYWANIE NOWYCH KONSTRUKCJI.

89-500 Tuchola, ul. Reymonta 2

tel. kom. +48 607 572 799

zaginarki@wp.pl

www.zaginarki.com.pl

FABRYKA MEBLI "ZABROCCY" SP. Z O.O. - OKONINY NADJEZIORNE, ŚLIWICE
FIRMA RODZINNA Z WIELOLETNIĄ TRADYCJĄ. PRODUCENT MEBLI Z LITEGO DREWNA. W OFERCIE MEBLE: DO SYPIALNI (ŁÓŻKA, KOMODY, SZAFY, SZAFKI NOCNE), MEBLE KUCHENNE (STOŁY, KRZESŁA), MEBLE DO POKOJU DZIENNEGO (WITRYNY, STOLIKI RTV, REGAŁY). MEBLE WYGODNE, UŻYTECZNE I FUNKCJONALNE. WYSOKA ESTETYKA I NOWOCZESNOŚĆ.

89-530 Śliwice, Okoniny Nadjeziorne 14

tel.+48 52/334 03 69

zabroccy@zabroccy.pl

www.zabroccy.pl

HURT-DETAL ART. PRZEMYSŁOWE WIELOBRANŻOWE LESZEK ZIELIŃSKI - TUCHOLA
SPRZEDAŻ DETALICZNA I HURTOWA TECHNIKI SANITARNEJ, GRZEWCZEJ ORAZ INSTALACYJNEJ. CERAMIKA ŁAZIENKOWA, MEBLE, ARMATURA ŁAZIENKOWA I KUCHENNA, WANNY, KABINY, LUSTRA, AKCESORIA ŁAZIENKOWE, OGRZEWACZE WODY, SYSTEMY DO ZABUDOWY PODTYNKOWEJ, KOMPLETNE I NOWOCZESNE ROZWIĄZANIA GRZEWCZE ORAZ WODNO-INSTALACYJNE. NARZĘDZIA I ELEKTRONARZĘDZIA. WYROBY RENOMOWANYCH PRODUCENTÓW. FACHOWE DORADZTWO.

89-500 Tuchola, ul. Świecka 74/76

tel. +48 52/33 631 55

zielinscy@tuchola.pl

www.zielinscy.hola.com.pl

PPHU "PROD-MASZ" PRODUCENT MASZYN BLACHARSKICH GRZEGORZ GWIZDAŁA - ŻALNO
DOŚWIADCZONY PRODUCENT NAJWYŻSZEJ KLASY MASZYN BLACHARSKICH. W OFERCIE: ZAGINARKI, NOŻYCE KRĄŻKOWE, ZWIJARKI, ŻŁOBIARKI, DOGNIATARKI, ZAGINARKI SEGMENTOWE, GILOTYNY. FACHOWE DORADZTWO, NOWOCZESNE ROZWIĄZANIA TECHNICZNE, TRWAŁOŚĆ WYKONANIA, BEZAWARYJNOŚĆ, GWARANCJA. SERWIS GWARANCYJNY I POGWARANCYJNY. TERMINOWE DOSTAWY.

89-506 Kęsowo, Żalno, ul. Kolejowa 8c

tel. kom. +48 607 102 855

zaginarki@zaginarki.net

www.zaginarki.net

SERWIS SAMOCHODOWY "WIESE" G.WIESE & L.ZIELIŃSKI S.C. - TUCHOLA
PROFESJONALNY SERWIS NAPRAWY POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH. NAPRAWY BIEŻĄCE I GŁÓWNE, DIAGNOSTYKA KOMPUTEROWA, SERWIS KLIMATYZACJI, WYMIANA OPON, GEOMETRIA KÓŁ, WYMIANA OLEJU. STACJA KONTROLI POJAZDÓW. DOŚWIADCZENI MECHANICY, NOWOCZESNY SPRZĘT DIAGNOSTYCZNY, SPRAWNA OBSŁUGA.

89-500 Tuchola, ul. Świecka 74/76

tel. kom. +48 788 078 097

wiese-serwis@o2.pl

F.H.U. ELEKTRYCZNO-WIELOBRANŻOWA ADAM ZIEMANN ŚLIWICE
PROFESJONALNE USŁUGI ELEKTRYCZNE: POMIARY OCHRONNE, INSTALACJE: ELEKTRYCZNE, ODGROMOWE I DOMOFONOWE. PRZYŁĄCZA KABLOWE I NAPOWIETRZNE. ELEKTROTECHNIKA I AUTOMATYKA PRZEMYSŁOWA.
89-530 Śliwice, Lińsk 91, tel. +48 608 273 729, e-mail: ziemann.adam@gmail.com
P.P.H.U. "DREMAN" KRZYSZTOF MANIA - ŚLIWICE
USŁUGI STOLARSKIE. PRODUKTY W DREWNIE, KLEJONKA LITA, ELEMENTU MEBLOWE. ALTANY OGRODOWE, BUJAWKI, CAŁOROCZNE DOMY Z DREWNA.
89-530 Śliwice, Śliwiczki 53, tel. +48 507 076 700, e-mail: dreman@interia.pl
PRZEDSIĘBIORSTWO KULAS - TUCHOLA
PRODUCENT MEBLI Z DREWNA LITEGO: KRZESŁA, STOŁY, SZAFKI, RAMY LUSTER, PÓŁKI, GALANTERIA DRZEWNA. EXPORT, IMPORT. SOLIDNE I TERMINOWE WYKONANIE.
89-500 Tuchola, ul. Wrzosowa 20, tel. +48 52/334 84 08, fax +48 52/334 84 06, e-mail: kulas-tuchola@wp.pl
URBANIAK MEBLE ROK ZAŁOŻENIA 1988 - ŚLIWICZKI
FIRMA RODZINNA - PRODUCENT MEBLI TAPICEROWANYCH I MATERACY. SZEROKA GAMA WYSOKIEJ JAKOŚCI POKRYĆ, WIELE WZORÓW I CIEKAWA KOLORYSTYKA. WŁASNY TRANSPORT.
89-530 Śliwice, Śliwiczki 1A, tel./fax 52/33 40 269, e-mail: biuro@urbaniak-meble.pl, www.urbaniak-meble.pl
"WUTKOWSKI" SP. Z O.O., SP.K. - ŚLIWICE
WIODĄCY DYSTRYBUTOR ORAZ PRZETWÓRCA SZKŁA PŁASKIEGO W POLSCE. SZKŁO PRZEZNACZONE DO: MEBLARSTWA, ARCHITEKTURY WNĘTRZ I BUDOWNICTWA. NOWOCZESNE TECHNOLOGIE I ZAPLECZE LOGISTYCZNE.
89-530 Śliwice, ul. Szklanych Domów 1, tel. +48 52/334 08 10, fax +48 52/334 08 13, e-mail: sekretariat@wutkowski.pl, www.wutkowski.com.pl
Z.P.H.U. "METAL-GIERSZ" JACEK GIERSZ - TUCHOLA
USŁUGI ŚLUSARSKIE, TOKARSKIE, SPAWANIE KONSTRUKCJI, ALUMINIUM I STALI NIERDZEWNEJ. WYKONAWSTWO: BRAMY, OGRODZENIA, BALUSTRADY, PIECE C.O., WĘGLOWE I MIAŁOWE.
89-500 Tuchola, ul. Towarowa 2, tel. +48 603 956 613, e-mail: metalgiersz@gmail.com

Cech Rzemiosła i Przedsiębiorczości w Tucholi
89-500 Tuchola
ul. Sępoleńska 22

tel. 52 334 36 77
fax 52 334 36 77
adres e-mail: cech.tuchola@wp.pl
www.cech.hola.com.pl