CECH RZEMIOSŁ RÓŻNYCH I MAŁEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W BOLESŁAWCU

Bolesławiec – miasto w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu bolesławieckiego. Przez miasto przepływa rzeka Bóbr, a okoliczne lasy należą do Borów Dolnośląskich. Nazwę zawdzięcza swojemu fundatorowi Bolesławowi I Wysokiemu, który założył miasto około 1190 roku nadając mu liczne przywileje. W mieście znajduje się wiele ciekawych zabytków, zachowała się średniowieczna siatka ulic okalających barokowy ratusz, zabudowa kamieniczna, bramy miejskie, obiekty sakralne.

Po zakończeniu II wojny światowej wśród osadników znaczną grupę stanowili rzemieślnicy i kupcy, którzy szczególnie w większych miastach zaczęli uruchamiać zakłady usługowe, warsztaty i sklepy. Rzemieślnicy dążyli także do powstawania lub odbudowy struktur cechowych w oparciu o przedwojenne wzory.

Na Dolnym Śląsku już W lipcu 1945 roku powstał Wojewódzki Cech Kominiarzy we Wrocławiu, w sierpniu – Cech Fryzjerów i Perukarzy w Jeleniej Górze, Cech Zbiorowy w Jaworze oraz Cech Piekarzy i Cukierników w Jeleniej Górze. Łącznie w 1945 roku na tym terenie powstały 43 cechy. Większość Cechów branżowych – 76 – powstało w 1946 roku. W tej grupie znalazł się także Cech Zbiorowy Rzemiosł na miasto i powiat Bolesławiec.

29 lipca 1946 roku w Bolesławcu zorganizowano spotkanie, w czasie którego powołano Cech Zbiorowy Rzemiosł na miasto i powiat Bolesławiec.
W skład zarządu weszli:

  • Andrzej Czupkiewicz – mistrz wędliniarski – starszy Cechu,
  • Alfred Kotowski – piekarz,
  • Marian Kuśnierz – mistrz szewski,
  • Adam Kowalski – zegarmistrz.

Siedzibą Cechu był lokal przy ul. Mickiewicza 6 w Bolesławcu.

ogloszenie-o-zebraniu

Rzemieślnicy w latach powojennych wywarli duży wpływ na odbudowę miasta i zapewniali jego sprawne funkcjonowanie. Do ich zadań należało przede wszystkim zaopatrzenie mieszkańcow w żywność.
W końcu 1946 roku w Bolesławcu działało już 106 rzemieślników i kupców, w 1947 – 107 (w tym rzemieślników 67), a w 1949 – samych rzemieślników było 86. Dominowali piekarze, rzeźnicy i szewcy.

Ważnym wydarzeniem w życiu Cechu było poświęcenie sztandaru, które odbyło się 26 października 1947 roku. Na sztandarze z jednej strony widnialo godło państwowe i herb miasta, a z drugiej strony wizerunek Świętej Rodziny i napis „Bóg, Honor, Ojczyzna” oraz rok 1946 – rok powstania Cechu Zbiorowego w Bolesławcu. Wizerunek świętych zaszyto przed wystąpieniem rzemieślników na pochodzie 1-majowym, jednak któregoś roku sztandar został wysłany na wojewódzką uroczystość do Wrocławia i nigdy już nie powrócił do Bolesławca.

czlonkowie-cechu-zbiorowego-ze-sztandarem

W 1948 roku nastąpiła reorganizacja struktur cechowych w Polsce. Dekretem z dnia 3 kwietnia 1948 roku wprowadzono obowiązek przynależności do cechu wszystkich rzemieślników oraz nakaz łączenia cechów w okręgowe związki. W drugim dokumencie z 21 kwietnia 1948 roku – powierzono izbom rzemieślniczym nadzór nad cechami i ich związkami w zakresie finansów i działalności statutowej. W konsekwencji wprowadzenie tych dekretów spowodowało rozwiązanie wszystkich cechów na Dolnym Śląsku – z wyjątkiem dwóch cechów wojewódzkich, w tym bolesławieckiego.

W wyniku tych zmian w 1948 roku powstało 121 cechów przymusowych z komisarycznymi zarządami oraz 6 okręgowych związków cechów. W Bolesławcu powstał Cech Wędliniarzy, będący następcą zlikwidowanego Cechu Zbiorowego. Rzemieślnicy innych branż z terenu powiatu bolesławieckiego należeli także do cechów okręgowych w Jeleniej Górze, Lwówku i Zgorzelcu.

W 1949 roku na terenie powiatu bolesławieckiego funkcjonowało 86 zakładów rzemieślniczych, wśród których dominowali piekarze, rzeźnicy i szewcy.

Kolejna zmiana organizacyjna nastąpiła na początku lat 50. Wojewoda Wrocławski zarządzeniem z dnia 1 marca 1950 roku powołał 30 cechów rzemiosł różnych, zrzeszających wszystkich rzemieślników z poszczególnych powiatów.

W związku z tym Cech Wędliniarzy został przemianowany na Cech Rzemiosł Różnych w Bolesławcu.

Zarządy cechów były sprawowane komisarycznie. W dniu 16 grudnia 1950 roku został zatwierdzony statut Cechu.

W 1955 roku zlikwidowano wszystkie okręgowe związki cechów, pozostały 4 cechy branżowe i 25 cechów rzemiosł różnych. Wśród cechów, które przetrwały pozostał Cech Rzemiosł Różnych z siedzibą w Bolesławcu.
W 1956 roku zniesiono komisaryczne zarządy i wprowadzono realny system podatkowy.

W 1967 roku z okazji 20-lecia rzemiosła bolesławieckiego, zorganizowano szereg uroczystości oraz wręczono Cechowi nowy sztandar. Na jednej stronie – w kolorze czerwonym – umieszczono godło PRL i osiem emblematów rzemieślniczych. Na drugiej – w kolorze zielonym – znajdował się napis „Cech Rzemiosł Różnych w Bolesławcu 1947-1967”, a w górnym narożniku widniał herb miasta. Sztandar był ufundowany przez rzemieślników, którzy wpłacali dobrowolne składki.

obchody-xx-lecia obchody-xx-lecia-2
sztandar-1967

W 1970 roku Cech liczył 262 członków i ich ilość ciągle wzrastała.
Zarząd stanowili:

  • Franciszek Mizerka – starszy Cechu,
  • Alojzy Skorupa – I podstarszy,
  • Władysław Grzęda – II podstarszy,
  • Marian Młotek – sekretarz,
  • Bolesław Kwiatkowski – skarbnik,
  • oraz członkowie: Marian Cichy, Michał Bigosiński, Józef Kotul, Marian Worwąg, Władysław Kotowski.

W 1973 roku Franciszka Mizerkę na stanowisku starszego Cechu zastąpił Alojzy Skorupa. W tym czasie liczba członków wzrosła do 281.
W 1975 roku w wniku reformy administracyjnej kraju Cech bolesławiecki objął swoim zasięgiem tereny sąsiednich miast i gmin – Nowogrodźca, Lwówka Śląskego, Węglińca, Osiecznicy i gminy Bolesławiec. Dzięki temu wzrosła także liczba członków Cechu do 379.

W latach 80. Cech Rzemiosł Róznych w Bolesławcu był zarządzany przez dwóch następujących po sobie starszych – Bolesława Kwiatkowskiego i Eugeniusz Stachowskiego.

W 1989 roku podczas walnego zgromadzenia członkowie Cechu ustanowili tytuł Honorowego Starzego Cechu, jako pierwszy tytu ten otrzymał Franiciszek Mizerka.

W latach 80. Cech zrzeszał około 700 zakładów rzemieślniczych. Wiodącą branżą było budownictwo – 300 zakładów, następnie branża ceramiczna (40), spożywcza, krawiecka i fryzjerska, motoryzacyjna, ślusarstwo, produkcja zabawek.

W tym czasie zaczęły tworzyć się nowe cechy branżowe np. w 1982 roku władze Lwówka Śląskiego podjęły decyzję o reaktywacji swojej organizacji, w Nowogrodźcu powstal Cech Rzemiosł Ceramicznych, do którego przeszło wielu rzemieślników z całego województwa jeleniogorskiego – również z Cechu w Bolesławcu.

W latach 1988-1992 liczba zrzeszonych w Bolesławcu rzemieślników znacznie zmalała – do ok. 200.

W 1996 roku obchodzono uroczyście 50 rocznicę bolesławieckiego Cechu. Podczas uroczystości dokonano odsłonięcia tablicy pamiątkowej i inskrypcją:

„RZEMIEŚLNIKOM I KUPCOM
PIONIEROM POLSKOŚCI
W UZNANIU TWAŁEGO WKŁADU
W ROZWÓJ BOLESŁAWCA
W ROKU JUBILEUSZU 50-LECIA
1946-1996 MIESZKAŃCY MIASTA”

odsloniecie-tablicy-pamiatkowej1 odsloniecie-tablicy-pamiatkowej2 odsloniecie-tablicy-pamiatkowej3
W 1999 roku nastąpiła zmiana nazwy organizacji na Cech Rzemiosł Różnych i Małej Przedsiębiorczości. W 2002 roku funkcję starszego Cechu objął Marcin Kuryło. W tym czasie Cech zrzeszał 146 rzemieślników. Dominowali przedstawiciele branży spożywczej i fryzjerskiej.

W 2006 roku z okazji jubileuszu 60-lecia Cechu podczas uroczystej gali nagrodzono szczególnie zasłużonych rzemieślników. Najbardziej prestiżowe Złote Medale im. Jana Kilińskiego otrzymali: Czesław Pawlikowski, Adam Kopeć, Zbigniew Łucki Zbigniew Korczowski, Jan Rybacki, Barbara Łaba, Stanisław Brzozowski, Józef Danielewicz i Bolesław Buryło.

11 września 2007 starszym Cechu została Marzena Kruk.

W 2009 roku dzięki wsparciu władz lokalnych wyremontowano siedzibę Cechu przy ul. Opitza 15 i zakupiono nowy sztandar.
W 2012 roku liczba zakładów rzemieślniczych zrzeszonych w Cechu wynosiła 179. Najmocniejsze branże to: budowlana, spożywcza oraz fryzjerska.

siedziba-cechu sztandar-nowy

Obecnie Cech zrzesza ponad 140 firm z terenu miasta i powiatu bolesławieckiego. Dominuje branża fryzjerska, budowlana, zakłady mechaniki pojazdowej i elektromechaniki, blacharskie i lakiernicze, branża gastronomiczna oraz piekarnie i cukiernie. Wiele z tych firm to zakłady rodzinne, których właściciele kontunuują tradycje rzemieślnicze poprzednich pokoleń.

Opracowania dokonano na podstawie książki „70 lat Cechu Rzemiosł Różnych i Małej Przedsiębiorczości w Bolesławcu”.

  • nadzorowanie przebiegu przygotowania zawodowego w rzemiośle pracowników młodocianych,
  • udzielanie informacji w zakresie dokształcania i podnoszenia kwalifikacji zawodowych,
  • organizacja spotkań informacyjnych i integracyjnych,
  • pomoc w pozyskiwaniu i zatrudnianiu młodocianych pracowników,
  • organizowanie kursów w zakresie bhp
  • promowanie nauki zawodu w zakładach rzemieślniczych,
  • przygotowywanie wniosków o refundację wynagrodzeń oraz dofinansowania za wyszkolenie uczniów.

Prezes Cechu

MARZENA KRUK

Członkowie Zarządu

MARZENA KRUK – STARSZA CECHU,
GRAŻYNA MATCZAK – PODSTARSZA,
EDMUND OSTROWSKI – PODSTARSZY,
MATYLDA KRYJAK – SEKRETARZ,
JAN STAWIANY – SKARBNIK
CZŁONKOWIE – HENRYK NAWROT, WIOLETTA SOBKO-ZŁOTEK

W BUDOWIE

Rzemieślnicy rekomendowani przez Cech

FIRMA BUDOWLANA "PROFI" SŁAWOMIR BURYŁO - BOLESŁAWIEC
FIRMA DZIAŁAJĄCA W BRANŻY BUDOWLANEJ OD 1997 ROKU. KOMPLEKSOWA REALIZACJA BUDYNKÓW MIESZKALNYCH, KAMIENIC ORAZ BUDYNKÓW I KONSTRUKCJI PRZEMYSŁOWYCH. WYKONANIE OD FUNDAMENTU PO DACH ORAZ WYKOŃCZENIA. WSPÓŁPRACA Z PODWYKONAWCAMI I HURTOWNIAMI BUDOWLANYMI. AUTORYZOWANY WYKONAWCA FIRMY KNAUF. WYSOKA JAKOŚĆ USŁUG I TERMINOWE WYKONANIE. SZKOLENIE UCZNIÓW.

59-700 Bolesławiec, ul. Piastów 9

tel. kom. +48 512 212 885

profi_burylo@wp.pl

www.profi-burylo.pl

RESTAURACJA "EUROPA" TERESA SABADASZ - KRUSZYN, BOLESŁAWIEC
RESTAURACJA POŁOŻONA PRZY DRODZE KRAJOWEJ 94, 3,5KM OD CENTRUM BOLESŁAWCA. W OFERCIE KOMFORTOWE, W PEŁNI WYPOSAŻONE POKOJE, TV I DOSTĘP DO INTERNETU. RESTAURACJA SERWUJĄCA DANIA KUCHNI POLSKIEJ. ORGANIZACJA SPOTKAŃ RODZINNYCH, BIZNESOWYCH I OKOLICZNOŚCIOWYCH. KARCZMA ŁĄKA - BOGATY WYBÓR POLSKICH DAŃ, SPRAWNA OBSŁUGA GRUP TURYSTYCZNYCH.
USŁUGI OGÓLNOBUDOWLANE "ŻURAW" MIECZYSŁAW ŻURAW - TOMASZÓW BOLESŁAWIECKI
FIRMA DZIAŁAJĄCA OD 1995 ROKU. KOMPLEKSOWE REMONTY, PRACE WYKOŃCZENIOWE, BUDOWLANE, PIASKOWANIE, TRANSPORT. WYPOŻYCZALNIA RUSZTOWAŃ, SPRZĘTU BUDOWLANEGO I OGRODNICZEGO. WYKWALIFIKOWANI PRACOWNICY ZAPEWNIAJĄCY KOMPETENTNĄ I SKUTECZNĄ OBSŁUGĘ ORAZ PORADY. ZNAJOMOŚĆ NAJNOWSZYCH TECHNOLOGII I OBECNYCH NA RYNKU PRODUKTÓW, ODPOWIEDNICH DLA KAŻDEGO ZLECENIA. SZKOLIMY UCZNIÓW.

59-720 Raciborowice Górne, Tomaszów Bolesławiecki 165A

tel. kom. +48 508 260 452

zurawbiuro2@wp.pl

www.zuraw5.pl

MECHANIKA POJAZDOWA JÓZEF IGRAS - BOLESŁAWIEC
WIELOLETNIE DOŚWIADCZENIE W BRANŻY. WASZTAT ZAPEWNIAJĄCY NAPRAWĘ POJAZDÓW W ZAKRESIE: MECHANIKI POJAZDOWEJ. NAPRAWA SILNIKA, ZAWIESZENIA I UKŁADU HAMULCOWEGO. SZKOLENIE UCZNIÓW.
59-700 Bolesławiec, ul. Kubika 17A, tel. +48 75/732 41 94, +48 696 473 938, e-mail: igrasjozef@interia.pl
MECHANIKA POJAZDOWA SEBASTIAN MULARCZYK - ŁĄKA
DIAGNOSTYKA KOMPUTEROWA, NAPRAWY BIEŻĄCE, SERWIS KLIMATYZACJI, SERWIS OGUMIENIA. PROFESJONALNA OBSŁUGA I TERMINOWA WYKONANIE.
59-700 Bolesławiec, Łąka 35, tel. +48 509 309 502, +48 697 861 836
PHU "BARTOSZ" WALERA ELWIRA - WARTA BOLESŁAWIECKA
FIRMA BUDOWLANA. SZEROKI ZAKRES USŁUG: REMONTY, WYKOŃCZENIA, ROZBUDOWY, ELEWACJE, DOCIEPLENIA BUDYNKÓW.
59-720 Raciborowice Górne, Warta Bolesławiecka 34A, tel. +48 601 313 181, +48 600 329 423, e-mail: phubartosz@op.pl
STOLARNIA WESELAK - MIROSŁAW WESELAK - BOLESŁAWICE
OKNA DREWNIANE, OKNA ZABYTKOWE, DRZWI WEJŚCIOWE Z DREWNA LITEGO, KASETONÓW LUB ELEMENTÓW SZKLANYCH. SCHODY, OGRODY ZIMOWE, SZKŁO DRUKOWANE. REALIZACJA INDYWIDUALNYCH POMYSŁÓW. SZKOLENIE UCZNIÓW.
59-700 Bolesławiec, Bolesławice 254, tel. +48 75/734 76 66, +48 502 662 e-mail: biuro@weselak.pl, www.weselak.pl
USŁUGI STOLARSKO-CIESIELSKIE BOGDAN FRĄCZEK - MILIKÓW
WYKONAWSTWO DACHÓW: WIĘŹBY DACHOWE, POKRYCIA, MONTAŻ RYNIEN, MONTAŻ OKIEN DACHOWYCH, OBRÓBKI BLACHARSKIE. ESTETYKA I WYSOKA JAKOŚĆ WYKONANIA. WYKWALIFIKOWANI PRACOWNICY, SPECJALISTYCZNY SPRZĘT I NARZĘDZIA.
59-730 Milików, ul. Morelowa 15, tel. +48 607 090 569, e-mail: bogmar8@o2.pl, www.ciesielstwo-dekarstwo.net

Cech Rzemiosł Różnych i Małej Przedsiębiorczości w Bolesławcu
ul. Marcina Opitza 15
59-700 Bolesławiec

Tel. +48 75 732 31 38
E-mail: cechbolec15@wp.pl